شوك حالتی است كه بدن و ذهن توانایی پردازش لحظه را از دست میدهند. فرد احساس میكند از خودش و محیط جدا شده، نمیتواند درست فكر كند یا واكنش نشان دهد. این یك وضعیت اورژانسی روانی است.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت،
نشانههای شوك را بشناسیم
علائم فیزیكی:
🔸رنگپریدگی شدید
🔸پوست سرد و مرطوب
🔸لرزش بدن
🔸نبض ضعیف و تند
🔸تنفس سطحی و نامنظم
🔸تهوع یا سرگیجه
🟣 علائم رفتاری و ذهنی:
🔸گیجی و منگی
🔸ناتوانی در صحبت كردن یا پاسخ دادن
🔸خیره شدن به یك نقطه
🔸گریه یا خنده بیاختیار
🔸بیحسی عاطفی (هیچ احساسی نشان نمیدهد)
🔸به هم ریختگی و سردرگمی
🔸نشنیدن حرفهای اطرافیان
🔴 كمكهای فوری (همین حالا چه كنیم)
1️⃣ او را درجای امنی بنشان یا بخوابان
اگر خطر بمباران یا تیراندازی هست، اول به جای امن منتقلش كن. سپس او را بنشان یا دراز بكش و پاها را كمی بالا بیاور (اگر به سرش ضربه نخورده).
2️⃣ با او حرف بزن، اما ساده و كوتاه
🔸از جملات كوتاه و واضح استفاده كن
🔸با صدای آرام و محكم حرف بزن
🔸تكرار كن: «من پیش تو هستم»، «امن هستی»، «نفس بكش»
نگو: «هیچی نشده، قوی باش»
✅ بگو:«كنارتم،باهمنفس میكشیم»
3️⃣ *گرمش كن*
شوك معمولاً با افت شدید دمای بدن همراه است. اگر پتو یا لباس گرم داری، رویش بكش.
4️⃣ *نفس كشیدن را با هم تمرین كن*
دستش را روی شكم خودت بگذار و آرام نفس بكش تا حس كند. بگو: «با من نفس بكش، از بینی بگیر، از دهان بده بیرون.»
5️⃣ *آب یا چیز شیرین بده*
اگر هوشیار است و میتواند قورت بدهد، كمی آب یا چای شیرین به او بده. شوك قند خون را پایین میآورد.
6️⃣ *نگذار تنها بماند*
تا وقتی علائم شوك كامل برطرف نشده، كنارش بمان. حتی اگر بهتر شد، باز هم مدتی همراهیش كن.
*كارهایی كه نباید انجام دهیم*
🔺سیلی نزن (برای اینكه به هوش بیاید! این كار خطرناك است)
🔺داد نزن (حتی اگر جواب نمیدهد)
🔺حركت ناگهانی نده (بدن در شوك شكننده است)
🔺چیزی به زور نخوران (اگر نمیتواند قورت بدهد، خطر خفگی دارد)
🔺تنهایش نگذار (حتی برای چند دقیقه)
🔺نگو «هیستری گرفتی» یا «ضعیفی» (این حرفها وضع را بدتر میكند)
🟢 بعد از شوك (ساعات بعد)
وقتی فرد به هوش آمد و علائم حاد كمتر شد:
اجازه بده حرف بزند اگر میخواهد، اما مجبورش نكن
احساساتش را تأیید كن: «حق داشتی بترسی، چیز عادی نبود»
به او یادآوری كن كه زنده است و الان امن است
یك كار ساده به او بده (یك لیوان آب بیار، این پتو را جمع كن) تا به زندگی عادی برگردد.
🟠 اگر این علائم را دیدی، حتماً كمك حرفهای بگیر:
🔸بیهوشی طولانی یا عدم واكنش به صدا
🔸تشنج
🔸مشكل شدید در تنفس
🔸خونریزی داخلی یا خارجی
🔸ضربان قلب بسیار ضعیف
🔸استفراغ مكرر
🔸پس از چند ساعت هنوز گیج و منگ است
🔸شماره اورژانس: 115
🔵 *اگر كودك شوك دید*
كودكان در بحران سریعتر شوك میكنند و علائمشان ممكن است متفاوت باشد:
🔹در آغوشش بگیر
🔹لالایی یا شعر آرام بخوان
🔹نگو «بزرگ شو»، بگو «حق داری بترسی، من پیشتم»
🔹بعد از شوك، با او نقاشی بكش یا بازی كن (كودكان ترس را در بازی نشان میدهند)
