استرس و تغییر سبك زندگی در شرایط بحران و بلایا میتواند باعث افزایش خطرناك قندخون و فشارخون شود و بیماران مبتلا به دیابت و فشارخون باید مصرف دقیق داروها و رعایت رژیم غذایی را جدی بگیرند.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، جعفر جندقی، مدیركل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به تأثیر شرایط بحرانی بر سلامت بیماران مزمن گفت: استرس و تغییر در سبك زندگی در زمان بحرانها میتواند باعث افزایش خطرناك قند خون و فشارخون شود.
وی اظهار كرد: در شرایط بحران و بلایا، تغییر در الگوی خواب، تغذیه، سفر و بینظمی در مصرف داروها میتواند موجب بیثباتی قند خون و فشارخون شود.
به گفته وی، این وضعیت در پزشكی به عنوان دورههای پرخطر «ناپایداری متابولیك و همودینامیك» شناخته میشود.
مدیركل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت افزود: مبتلایان به دیابت باید توجه ویژهای به رژیم غذایی خود داشته باشند. الگوی «بشقاب سالم» شامل نصف بشقاب سبزیجات، یكچهارم پروتئین مانند گوشت بدون چربی، مرغ، ماهی یا حبوبات و یكچهارم كربوهیدراتهای پیچیده مانند برنج، نان یا ماكارونی است كه میتواند به كنترل بهتر قند خون كمك كند.
همچنین مصرف نوشابههای قندی، نوشابههای انرژیزا و آبمیوههای صنعتی باید محدود یا قطع شود و در صورت تمایل به مصرف شیرینی، این مواد به مقدار كم و همراه وعده غذایی اصلی مصرف شوند.
جندقی با تأكید بر پایش منظم قند خون گفت: بیماران دیابتی در زمان تغییر برنامه روزانه یا سفر باید دفعات اندازهگیری قند خون را افزایش دهند و در صورت تغییر رژیم غذایی یا فعالیت بدنی، قند خون دو ساعت پس از غذا را نیز بررسی كنند.
به گفته وی، اگر قند خون ناشتا بیش از 250 یا كمتر از 70 میلیگرم در دسیلیتر باشد، مراجعه و مشورت با پزشك ضروری است.
مدیركل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت بر مصرف منظم داروها و انسولین تأكید كرد و افزود: بیماران باید داروهای خود را حتی در سفر همراه داشته باشند و برنامه زمانی مصرف دارو را حفظ كنند. همچنین نگهداری انسولین در دمای مناسب و حذف نكردن وعدههای غذایی از نكات مهم در مدیریت دیابت است.
وی در ادامه درباره فشارخون بالا نیز گفت: مصرف روزانه نمك باید كمتر از پنج گرم باشد و بیماران از مصرف غذاهای شور مانند كنسروها، خیارشور و چیپس پرهیز كنند. استفاده از فشارسنج دیجیتال بازویی برای پایش فشارخون در منزل و سفر نیز توصیه میشود.
به گفته جندقی، حد مطلوب فشارخون در اغلب بیماران كمتر از 140 روی 90 میلیمتر جیوه و در مبتلایان به دیابت كمتر از 130 روی 80 میلیمتر جیوه است.
وی تأكید كرد: فشارخون 180 روی 110 یا بالاتر نیازمند مراجعه فوری به پزشك و فشارخون 200 روی 120 یا بیشتر نیازمند تماس فوری با اورژانس است.
مدیركل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به نقش استرس در تشدید بیماریهای مزمن گفت: اضطراب و خلق افسرده در مبتلایان به دیابت و فشارخون بالا میتواند باعث افزایش قند خون و فشارخون، كاهش پایبندی به درمان و اختلال خواب شود. حتی استرس حاد بدون تغییر در رژیم غذایی میتواند قند خون را 50 تا 100 میلیگرم در دسیلیتر و فشارخون را 10 تا 20 میلیمتر جیوه افزایش دهد.
وی برای كاهش استرس در شرایط بحران توصیه كرد: استفاده از تكنیكهای ساده آرامسازی مانند تمرین تنفس عمیق، محدود كردن بحثهای تنشزا، برنامهریزی روزانه و كاهش مواجهه با اخبار نگرانكننده میتواند كمككننده باشد.
جندقی در پایان تأكید كرد: مدیریت استرس، پایش منظم قند و فشارخون، رعایت رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی مناسب، خواب كافی و مصرف منظم داروها از مهمترین اصول كنترل دیابت و فشارخون بالا در شرایط بحران و بلایا به شمار میرود.
